Wygodne prowadzenie dokumentacji w laboratorium Mowa zamiast pisania. OPC UA i sterowanie głosowe w oprogramowaniu do automatyki

Niezależnie od producenta, Labvision pozwala na zintegrowanie istniejących urządzeń laboratoryjnych w zautomatyzowany układ badawczy oraz dokumentowanie wyników. Nowa wersja, wyposażona w zaktualizowany moduł OPC UA i sterowanie głosowe, zapewnia liczne usprawnienia zwiększające wydajność.

W nowoczesnych laboratoriach rośnie presja, by przeprowadzać więcej badań w krótszym czasie – przy jednoczesnym zapewnieniu kompletnej dokumentacji i wysokiej jakości danych. Nakłady związane z dokumentacją, zróżnicowane środowiska sprzętowe oraz braki w integracji między automatyką laboratoryjną a systemami informatycznymi pochłaniają czas i nerwy. Szczególnie wyraźnie widać to na przykład w komorze wyciągowej: pracownicy pracują w podwójnych rękawiczkach, ale muszą regularnie obsługiwać mysz i klawiaturę, aby dokumentować pomiary lub uzupełniać raporty.

W wersjach oprogramowania do automatyzacji Labvision od 2025.13 firma Hitec Zang zajęła się tymi problemami. Obecnie dostępna jest zintegrowana funkcja sterowania głosowego dla modułu „Report”, która umożliwia obsługę głównych funkcji dokumentacji za pomocą poleceń głosowych. Ponadto nowy moduł serwera OPC UA uzupełnia oprogramowanie o wydajny, znormalizowany interfejs do wymiany danych z systemami nadrzędnymi, takimi jak SCADA, MES lub IT/chmura.

Centralna platforma do automatyzacji prac laboratoryjnych i dokumentacji

Labvision jest wykorzystywany w wielu laboratoriach badawczo-rozwojowych, pilotażowych i produkcyjnych jako modułowa platforma do automatyzacji, sterowania procesami i rejestracji danych. Użytkownicy monitorują i regulują za jej pomocą procesy, rejestrują wartości pomiarowe i informacje o stanie oraz tworzą raporty bezpośrednio z poziomu zintegrowanego systemu. Celem jest spójna dokumentacja, od pojedynczego eksperymentu aż po długoterminową historię danych – a jednocześnie bezpieczna obsługa i powtarzalne wyniki w codziennej pracy laboratoryjnej. W tym kontekście firma Hitec Zang, rozwijając swoje rozwiązania, stawia zarówno na funkcjonalne funkcje automatyzacji, jak i na takie aspekty, jak interoperacyjność, standaryzacja i łatwość obsługi.

Sterowanie głosowe – ręce wolne do przeprowadzania eksperymentu

Częstą sytuacją w laboratorium jest praca w dygestorium lub w środkach ochrony indywidualnej, podczas której zdjęcie rękawiczek nie jest możliwe ze względów bezpieczeństwa lub higieny. Mimo to konieczne jest dokumentowanie eksperymentów, zarządzanie zapisami i dodawanie komentarzy. W tym miejscu z pomocą przychodzi nowa funkcja sterowania głosowego w module Report programu Labvision.

Sterowanie głosowe umożliwia obsługę głównych funkcji rejestracji eksperymentu za pomocą poleceń głosowych. Należą do nich w szczególności:

• Uruchamianie, wstrzymywanie i zatrzymywanie bieżącego zapisu w programie Easy Logger
• Wprowadzanie komentarzy z symbolami lub bez nich bezpośrednio w raporcie
• Otwieranie modułu raportów oraz wyświetlanie stron raportów za pomocą poleceń głosowych

Dzięki temu użytkownicy mogą na przykład uruchomić nagrywanie w komorze wyciągowej lub dodać komentarz do zdarzenia procesowego bez użycia myszy lub klawiatury oraz bez zdejmowania sprzętu ochronnego. Interakcja odbywa się za pośrednictwem funkcji rozpoznawania mowy systemu Windows.

Pod względem technicznym to rozwiązanie laboratoryjne opiera się na funkcji wprowadzania głosowego zintegrowanej z systemem Windows 11. Warunkiem korzystania ze sterowania głosowego Labvision jest zatem posiadanie systemu z systemem Windows 11 i włączoną funkcją wprowadzania głosowego. Samo przypisanie poleceń głosowych do funkcji raportowania odbywa się w ramach oprogramowania do automatyzacji. Kolejne funkcje i możliwości zastosowania sterowania głosowego są już w trakcie opracowywania, a opinie użytkowników mają wpływ na ustalanie priorytetów.

Nowy moduł serwera OPC UA: znormalizowana platforma wymiany danych

Równolegle z poprawą użyteczności w laboratorium w wersji Labvision 2025.13 rozszerzono integrację z nadrzędnym środowiskiem automatyki i IT. Kluczowym elementem jest nowy moduł serwera OPC UA, który w standardowy sposób udostępnia dane procesowe, wyniki pomiarów i informacje o stanie z oprogramowania automatyki dla innych systemów. W ten sposób Labvision wspiera typowe cele cyfryzacji, takie jak spójny przepływ danych, integracja systemów i identyfikowalność.

OPC UA (Open Platform Communications Unified Architecture) to niezależny od producenta standard przemysłowy służący do bezpiecznej, ustrukturyzowanej wymiany danych. Umożliwia on współdziałanie systemów różnych producentów i oferuje zintegrowane mechanizmy bezpieczeństwa, takie jak szyfrowanie i uwierzytelnianie. Dzięki skalowalnemu modelowi informacyjnemu OPC UA nadaje się zarówno do mniejszych instalacji laboratoryjnych, jak i do rozbudowanych architektur systemów sterowania, ułatwiając integrację z rozwiązaniami SCADA, MES oraz IT/chmura.

Nowy moduł serwera OPC UA w LabVision wprowadza szereg ulepszeń w porównaniu z dotychczasową implementacją:

• Brak ograniczeń co do liczby kontaktów: użytkownicy nie mają już ograniczeń co do liczby tagów/punktów danych i mogą odwzorowywać złożone instalacje z rozbudowanymi strukturami punktów danych oraz wieloma klientami.
• Uproszczona obsługa: za pomocą zaledwie kilku kliknięć można opublikować wszystkie istotne punkty danych z Labvision za pośrednictwem protokołu OPC UA, co ułatwia prace inżynieryjne i przyspiesza uruchomienie.
• W pełni automatyczne aktualizacje: zmiany w punktach danych – w tym komentarze, identyfikatory i inne metadane – są automatycznie przenoszone do modelu OPC UA, co poprawia łatwość konserwacji i śledzalność.

Nowy moduł można znaleźć w oprogramowaniu do automatyki w sekcji „Definiowanie / Obiekty specjalne”. W przypadku istniejących instalacji dotychczasowy moduł OPC UA pozostaje nadal dostępny: został on przemianowany na „Legacy OPC UA Server” i działa bez zmian, dzięki czemu istniejące instalacje pozostają stabilne, a migracja może odbywać się w dogodnym terminie.

Podsumowanie

Wprowadzając sterowanie głosowe w programie „Labvision Report” oraz nowy moduł serwera OPC UA, firma Hitec Zang przyczynia się do rozwoju cyfryzacji i sieciowości w laboratoriach. Podczas gdy sterowanie głosowe poprawia przede wszystkim bezpieczeństwo, wydajność i ergonomię w codziennej pracy laboratoryjnej, moduł OPC UA stanowi podstawę do spójnej, zgodnej ze standardami integracji z nadrzędnymi systemami automatyki i informatycznymi.

Eksperci z firmy Hitec Zang pomagają zarówno w doborze odpowiednich architektur, jak i w konkretnej realizacji – od konfiguracji serwera OPC UA w Labvision po integrację z istniejącymi środowiskami SCADA, MES lub chmury.